Tussen noodlot en fortuin

Dit boek onderzoekt de levens van ongeveer een miljoen mannen die voor de VOC naar Azië reisden, waarvan slechts een derde terugkeerde. Via hun nooit eerder gepubliceerde herinneringen volgt Van Gelder gewone soldaten, chirurgijns en zeelieden in hun uiteenlopende carrières. Het boek schetst hun achtergronden, motivaties, ervaringen in vreemde samenlevingen en hun lot na terugkeer in Europa.

Tussen 1600 en 1800 voeren bijna een miljoen mannen in dienst van de Verenigde Oost-Indische Compagnie naar Azië. Slechts een derde keerde terug. Wat was hun achtergrond, waarom ondernamen ze zo'n levensgevaarlijk avontuur, hoe leefden ze in die volstrekt nieuwe samenlevingen en hoe verging het hun na jaren ontberingen bij terugkomst in Europa? Op die vragen zocht Roelof van Gelder een antwoord aan de hand van hun deels nooit gepubliceerde herinneringen. Hij koos niet voor mannen uit de hoogste rangen, maar voor de levens van gewone soldaten, van een paar chirurgijns en een enkele zeeman. In dit intrigerende boek beschrijft Van Gelder hun uiteenlopende carrières bij de VOC. Zo ontmoeten we een ooggetuige van de Chinezenmoord in Batavia, een opzichter bij het zoeken naar goud op Sumatra, een deelnemer aan een gezantschapsreis naar Perzië en een militair die deelnam aan meedogenloze acties op het Molukse eilandje Damar. <br><br> Roelof van Gelder studeerde geschiedenis in Amsterdam en was redacteur van NRC. Hij publiceerde artikelen en boeken over Nederlandse cultuur- en maritieme geschiedenis. Behalve zijn proefschrift Het Oost-Indisch avontuur schreef hij Naporra's omweg, over een VOC-matroos, en Naar het aards paradijs over Jacob Roggeveen, de eerste Europeaan die Paaseiland bereikte (shortlist Libris Geschiedenis Prijs 2013). In 2019 ontving hij de Libris Geschiedenis Prijs voor Dichter in de jungle, over het leven van John Gabriel Stedman. De koopman van Kanton, over de achttiende-eeuwse handelaar in thee en wijn Jan Bekker Teerlink, stond in 2024 op de shortlist van de Nederlandse Biografieprijs. <br><br> Over De koopman van Kanton:<br> 'Een schoolvoorbeeld van hoe je met noest archiefwerk een leven van lang geleden in geuren en kleuren aan de vergetelheid ontrukt.'<br> NRC •••• <br><br> 'Van Gelder heeft een uniek inkijkje weten te geven in het leven van een avontuurlijke koopman in een avontuurlijke tijd.'<br> Reformatorisch Dagblad <br><br> 'Van Gelder weet precies hoe hij heel veel interessante informatie tot een soepel lopend verhaal kan maken.'<br> Boekhandel Athenaeum <br><br> 'Een boek over de fascinerende wereld van Chinese en Europese kooplieden in de turbulente tijd van de napoleontische oorlogen.'<br> Het Financieele Dagblad

Tekst van de uitgever, voorgelezen door Yellowbello.